Thận là cơ quan đóng vai trò thiết yếu trong việc lọc máu, loại bỏ độc tố và duy trì cân bằng dịch thể trong cơ thể. Tuy nhiên, bệnh thận – đặc biệt là thận yếu hay bệnh thận mạn – thường tiến triển âm thầm và chỉ phát hiện khi đã gây ra biến chứng nghiêm trọng. Vậy làm sao để nhận biết thận đang gặp vấn đề? Dưới đây là những dấu hiệu điển hình được các chuyên gia y tế cảnh báo.
Thận yếu là gì?
Theo định nghĩa y học, thận yếu (hay còn gọi là bệnh thận mạn) là tình trạng một hoặc cả hai quả thận suy giảm chức năng, không còn đảm bảo việc lọc máu, loại bỏ chất thải và điều hòa điện giải bình thường. Khi đó, độc tố tích tụ trong cơ thể, gây ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác.
BS.CKII Nguyễn Hữu Hạt từ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho biết trên trang VTC News: “Thận yếu có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng phổ biến hơn ở người trên 60 tuổi, người có tiền sử bệnh thận trong gia đình, bệnh nền như tiểu đường, cao huyết áp hoặc thường xuyên sử dụng thuốc giảm đau, nhất là nhóm thuốc NSAID không kê đơn.”
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra các biến chứng như cao huyết áp, thiếu máu, phù nề, loãng xương, thậm chí suy thận giai đoạn cuối.
Dấu hiệu cảnh báo thận yếu:
Các triệu chứng của bệnh thận thường mờ nhạt trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, theo BSCKI Nguyễn Thị Thúy được dẫn lời trên Báo Sức khỏe & Đời sống, bạn có thể phát hiện qua các dấu hiệu sau:
- Mệt mỏi, chóng mặt, mất tập trung
Thận khỏe sẽ sản xuất hormon erythropoietin giúp tạo hồng cầu. Khi thận suy, lượng hormon này giảm, gây thiếu máu, từ đó dẫn đến tình trạng mệt mỏi, trí nhớ kém, hoa mắt. - Ớn lạnh thường xuyên
Ngay cả khi ở trong môi trường ấm áp, người bị thận yếu vẫn có cảm giác lạnh. Nguyên nhân là do thiếu máu và rối loạn chuyển hóa năng lượng. - Ngứa da kéo dài
Da ngứa không rõ nguyên nhân, khô hoặc phát ban là dấu hiệu tích tụ độc tố do thận không lọc sạch được chất thải.
- Hơi thở có mùi ammoniac
Khi chức năng lọc máu suy giảm, các chất độc tích tụ và làm hơi thở có mùi khai hoặc khó chịu. Đây là dấu hiệu đáng lưu ý, thường đi kèm với khô miệng và vị kim loại trong miệng. - Rối loạn tiểu tiện
Tiểu đêm nhiều lần, nước tiểu có bọt, nước tiểu màu bất thường hoặc có máu đều là biểu hiện suy thận. Đặc biệt, nếu tiểu quá 8 lần/ngày hoặc nhiều hơn 1 lần vào ban đêm, bạn nên đi kiểm tra chức năng thận. - Phù nề tay, chân hoặc mặt
Thận kém hoạt động khiến nước và muối bị giữ lại, gây phù. Phù thường thấy ở mắt cá chân, bàn chân hoặc quanh mắt. - Đau vùng thắt lưng
Đau âm ỉ vùng hông hoặc lưng dưới có thể là dấu hiệu tổn thương thận, đặc biệt nếu kèm theo các dấu hiệu tiểu khó hoặc sốt. - Thở nông, khó thở
Suy thận có thể gây tích nước trong phổi hoặc thiếu máu trầm trọng, khiến người bệnh khó thở, mệt mỏi khi vận động nhẹ.
Ai nên đặc biệt lưu ý?
| Nhóm nguy cơ cao | Lý do |
|---|---|
| Người >60 tuổi | Tuổi tác ảnh hưởng đến chức năng thận |
| Người mắc tiểu đường, tăng huyết áp | Hai bệnh lý hàng đầu gây suy thận |
| Người dùng thuốc giảm đau lâu dài | NSAID ảnh hưởng đến hệ lọc thận |
| Người béo phì hoặc hút thuốc lá | Làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu thận |
Khi nào cần đi khám?
Nếu bạn gặp từ 2 triệu chứng trở lên trong danh sách trên hoặc có yếu tố nguy cơ, nên sớm thực hiện các xét nghiệm chức năng thận tại cơ sở y tế uy tín. Một số xét nghiệm thường dùng bao gồm: xét nghiệm máu creatinin, urea; xét nghiệm nước tiểu và siêu âm thận.
Phát hiện sớm bệnh thận sẽ giúp bạn kiểm soát tốt hơn, ngăn ngừa suy thận giai đoạn cuối, tránh phải lọc máu hoặc ghép thận. Để cập nhật thêm các thông tin sức khỏe chuyên sâu, bạn có thể theo dõi tại chuyên mục Sức khỏe – VTC News.
Kết luận:
Thận yếu không chỉ ảnh hưởng đến hệ tiết niệu mà còn gây biến chứng toàn thân. Nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường sẽ giúp bạn chủ động kiểm tra, điều trị kịp thời và bảo vệ sức khỏe lâu dài. Hãy lắng nghe cơ thể mình và duy trì lối sống lành mạnh để bảo vệ thận mỗi ngày.
